Παρουσίαση ασθενών

Ο Σύλλογος για την Ψυχαναλυτική Κλινική ‘Jacques Lacan’   σε συνεργασία με την  ΑμΚΕ ‘Κλιμακα’ διοργανώνουν κύκλο παρουσίασης ασθενών

Η παρουσίαση ασθενών ως κληρονομιά της ψυχιατρικής παράδοσης από τα τέλη του 19ου αιώνα ήταν πρακτική διδασκαλίας και μετάδοσης στην κλινική κατάρτιση των εκπαιδευόμενων ιατρών. Από τα μέσα του 20ου αιώνα αυτή η παράδοση, ως προς τον πλούτο και το εύρος της, αρχίζει σταδιακά να φθίνει.  Οι αρχές μας, - που μας ωθούν σε μια «επιστροφή»-  εντοπίζονται στη Φροϋδική κληρονομιά και την επιστημολογική τομή που εισήγαγε ο Φρόιντ στη γνώση. Η γνώση βρίσκεται από την  πλευρά του ασθενούς και όχι  του εξεταστή. Η ψυχανάλυση αποκηρύσσει  κάθε αντικειμενοποιούσα γνώση.

Ο Lacan ανανέωσε και διεύρυνε την παράδοση της παρουσίασης ασθενών  ανατρέποντας την. Επανεισήγε αυτήν την πρακτική στην καρδιά του ψυχιατρείου καθιστώντας  μία χρονική στιγμή συνάντησης του λόγου του υποκειμένου με τον αναλυτικό Λόγο. Λόγος που ενσαρκώνεται και στηρίζεται από την παρουσία του αναλυτή ως φορέα της επιθυμίας του αναλυτή. Η διάταξη αυτή δημιουργεί ένα ανάχωμα και προσφέρει εγγύηση αντίστασης στον Λόγο του σύγχρονου Κυρίου. Αντιτάσσεται στην τυποποιημένη και διαχειριστική γνώση της ψυχοπαθολογίας η οποία αντικειμενοποιεί τον ασθενή, μετατρέπει το ακροατήριο σε θεατές και στηρίζεται στη φροϋδική επινόηση για την αλήθεια της γνώσης.

Δόμηση και λειτουργία των παρουσιάσεων

Η παρουσίαση ασθενών διατάσσεται ως εξής:
Ένας αναλυτής είναι ο συνομιλητής  που δίνει τον λόγο  απευθύνοντας  ερωτήσεις στον ασθενή που βρίσκεται εκεί με δική του προαίρεση  (συνοδεύεται στον χώρο της συνομιλίας από μέλη της νοσηλευτικής μονάδας στα οποία έχει δείξει  εμπιστοσύνη). Ο αναλυτής κατευθύνει  τη συνομιλία οδηγούμενος από τον λόγο του ασθενούς.

Ένα ακροατήριο επιλεγμένο με περιορισμένο αριθμό παρόντων με «σάρκα και οστά» το οποίο δεν παρεμβαίνει κατά τη διάρκεια της συνέντευξης του ασθενούς, αλλά ασκεί  μια συγκεκριμένη  λειτουργία: τη θέση του τρίτου, λειτουργία η οποία έρχεται να υπενθυμίσει στον συνομιλητή ότι τελικά ο ίδιος δεν αποτελεί κάτι άλλο παρά ένα εφεδρικό στοιχείο (relais) της εκδήλωσης της ασθένειας. Έτσι διασφαλίζεται η  «εγγύηση επιστροφής» σχετικά με τη θέση που κατέχει απέναντι στον ασθενή κατά την ουσιαστική λειτουργία της συνέντευξης, εφόσον δεν απευθύνεται στους ακροατές, παρακάμπτοντας έτσι τον ασθενή και υποκύπτοντας στην τάση να τον μετατρέψει σε παράδειγμα ή περίπτωση.

Αυτό επιτρέπει επίσης στον ίδιο και στους παρευρισκόμενους να διαπιστώσουν  πόσο θα μπορούσε  να περιπλανηθεί ή ενδεχομένως να «τυφλωθεί» παρασυρόμενος στην κατανόηση της περίπτωσης. Το διακύβευμα της παρουσίασης και της συζήτησης που ακολουθεί έγκειται στο να καταστεί εμφανής η θεμελιώδης δομή μιας υποκειμενικής απάντησης. Ο αναλυτής έχοντας αποπέμψει κάθε πειρασμό θεραπευτικής παρέμβασης (δεν αποτελεί μέλος της θεραπευτικής ομάδας), προσφέρεται ως συνομιλητής χωρίς προκατάληψη. Δεν σημαίνει όμως ότι είναι αφελής, εφόσον έχει κάποια ιδέα σχετικά με τη γνώση της δομής. Αξίζει δε να επισημάνουμε ότι ο     ασθενής δεν βρίσκεται σε μεταβιβαστική σχέση με τον αναλυτή – συνομιλητή σε αυτήν τη συνάντηση.

Η επιλογή του ασθενούς δεν αφήνεται στην τύχη χωρίς κανένα κριτήριο, αλλά εμφορείται από διερευνητικό πνεύμα. Εντούτοις καμία παραγκώνιση της θέλησης του ασθενούς δεν είναι επιτρεπτή. Ο ασθενής είναι ελεύθερος να αλλάξει γνώμη ακόμη και την τελευταία στιγμή, να διακόψει τη συνέντευξη και να συνοδευτεί από τους νοσηλευτές στον χώρο υποδοχής ή διαμονής του. Σχετικά με την επιλογή του ακροατηρίου, αυτή γίνεται δια μέσου μιας προηγηθείσας συνέντευξης από ένα από τα μέλη που πλαισιώνουν την παρουσίαση.

Οφείλουμε να υπογραμμίσουμε την αναγκαιότητα ακριβούς τήρησης ωραρίου (κλείσιμο των θυρών από τη στιγμή έναρξης της συνέντευξης), εγκράτειας και διακριτικότητας, όπως και την απαγόρευση οποιασδήποτε μαγνητοφώνησης. Η συζήτηση κατόπιν της συνέντευξης επιτρέπει ενίοτε να σταθμίσει κανείς την απόσταση ανάμεσα στον λόγο του ασθενούς ο οποίος ενδεχομένως επιφέρει την έκπληξη, και τη γνώση ή την κατανόηση της θεραπευτικής ομάδας, η οποία στηρίζεται στην ανάμνηση ή την ανασυγκροτημένη ιστορία του.

Η διεργασία των ερωτημάτων τα οποία αναδύονται είναι  επιθυμητή κυρίως ως προς τη σχέση του υποκειμένου με το Συμβολικό, αναλόγως  με το καθεστώς του Άλλου του λόγου (εάν δηλαδή έχει ή όχι υπόσταση για το υποκείμενο όποιος και αν είναι ο τρόπος υποκειμενικής ένταξης-υποταγής στη Δομή,  Νεύρωση -  Ψύχωση - Διαστροφή).   Επίσης ως προς τη σχέση του με την απόλαυση – οδύνη, όπως αυτή αναδεικνύεται στην πυκνότητα των συμπτωμάτων του. Οφείλουμε να διερευνήσουμε  κατά πόσον το υποκείμενο αποτελεί μια ένσταση στη γνώση, όπως επίσης και το βάρος του πραγματικού σχετικά με αυτό που οδηγεί στο να υπάρξει ή όχι συνάντηση.

Σακελλαρίου Δημήτρης

 

Η παρουσίαση ακολουθείται από Κλινικό Σεμινάριο για τις ψυχώσεις

Εισηγητής: Σακελλαρίου Δημήτρης

Η ψύχωση για τον Freud και τον Lacan δεν αποτελεί μία ελλειμματική κατάσταση. Το κείμενο του Freud για τον πρόεδρο Schreber παραμένει ακόμα και σήμερα ασύγκριτο παρά-δειγμα πραγματείας της ψύχωσης. Για τον Freud το παρανοϊκό πα-ραλήρημα αποτελεί απόπειρα ίασης, ενώ για τον Lacan, ισοδυναμεί με δοκίμιο αυστηρής λογικής.


Εντούτοις παραμένει το ακανθώδες ζήτημα της μεταβίβασης στην ψύχωση. Ο Freud θεωρεί ότι ο ψυχωτικός δεν δύναται να αναπτύξει αναλυτικού τύπου μεταβίβαση. Ο Lacan, στην αρχή, θεωρεί ότι η μεταβίβαση μπορεί να οδηγήσει σε έκλυση, και ότι ο ψυχωτικός "έχει το αντικείμενο α στο τσεπάκι του". Ο Freud συνέχι-σε να δέχεται ψυχωτικούς ασθενείς, ενώ την ίδια στιγμή απέτρεπε του μαθητές του να πράξουν το ίδιο. Ο Lacan, όμως, ο οποίος ήρθε αντιμέτωπος με την ψύχωση πριν την συνάντησή του με την ψυχα-νάλυση, θεωρούσε ότι ο ψυχαναλυτής δεν πρέπει να υποχωρεί μπροστά στην ψύχωση.


Θα μπορούσε άραγε ο αναλυτικός λόγος να υποδεχθεί το ψυ-χωτικό υποκείμενο τη στιγμή που αυτό παραμένει εκτός δυνατότη-τας εγκατάστασης στο πλαίσιο ενός βασικού κοινωνικού δεσμού; Αυτό είναι το θέμα που θα εξετάσουμε στο φετινό σεμινάριο. Το υποκείμενο ενώ δεν μπορεί να ιαθεί από την ψύχωση, θα μπορούσε ίσως να επινοήσει μέσα από την αναλυτική διαδικασία παραπληρω-ματικές λύσεις προς αντιμετώπισή της; Δεν υπάρχει καμία γενικευτική λύση - καμία εγγύηση δεν είναι δεδομένη -, αλλά μάλλον μια προσέγγιση της τάξεως του ενδεχόμενου και ως εκ τούτου ενδέ-χεται να επέλθει η συνάντηση με την επιθυμία του αναλυτή.

 


Παρασκευή 19.00 - 21.30

16 Νοεμβρίου 2012 - 14 Δεκεμβρίου 2012 -  25 Ιανουαρίου 2013 -

22 Φεβρουαρίου 2013 - 22 Μαρτίου 2013 - 19 Απριλίου 2013 -

31 Μαΐου 2013 - 28 Ιουνίου 2013


 Χαλκιδικής 37  Κεραμεικός - Κλιμαξ plus - Κοινωνικός Συνεταιρισμός Περιορισμένης Ευθύνης 3ου Τομέα Ψυχικής Υγείας Νομού Αττικής


Ο ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΣ


Για τη συμμετοχή σας στην παρουσίαση ασθενών χρειάζεται να πραγματοποιηθεί ατομική συνέντευξη με έναν από τους:

Δ. Σακελλαρίου 6932320970

Π. Παπαθεοδώρου 6934338218

Γ. Κακούλα 6977237641


ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ: 130 €                                          

 

 
Έκδοση του Συλλόγου

PIERRE BRUNO - UNE PSYCHANALYSE: DU REBUS AU REBUT

Nancy Barwell, Pierre Bruno, Veroniqué Sidoit - Le Savoir Du Psychanalyste

MARIE-JEAN SAURET - MALAISE DAN LE CAPITALISME

PSYCHANALYSE 28 - LACAN ET WITTGENSTEIN

PIERRE BRUNO - Lacan Passeur de Marx - L' invention du symptôme

PIERRE BRUNO - LA PASSE

ISABELLE MORIN - La Phobie, Le Vivant, Le Féminin

Sidi Askofaré - D'un discours l'Autre

Θάνος Λίποβατς - Η απατηλή σαγήνη και η διαβρωτική βία του κακού

Για να λαμβάνετε ενημέρωση σχετικά με τις δραστηριότητες του Συλλόγου μας, συμπλρηρώστε το e-mail σας.